İİT Üyesi Ülkeler Arasında Tercihli Ticaret Sistemi

İİT Üyesi Devletler Arasında Tercihli Ticaret Sistemi (TPS-OIC), İİT-içi ticaretin arttırılması anlamında İSEDAK’ın en önemli projelerinden biridir. Sistemin temeli, üç anlaşmaya dayanmaktadır: Çerçeve Anlaşması, Tercihli Tarife Protokolü (PRETAS) ve Menşe Kuralları.

TPS-OIC’in kurulması ile ilgili müzakerelere yönelik genel kural ve ilkeleri belirleyen Çerçeve Anlaşması, 2002 yılında yürürlüğe girmiştir. Uygulamaya yönelik bir zaman dilimi çerçevesinde tarifelerdeki somut indirim oranlarını belirleyerek Çerçeve Anlaşmasını tamamlayan Tercihli Tarife Protokolü (PRETAS) 2010 yılının Şubat ayında yürürlüğe girmiştir. TPS-OIC çerçevesinde tercihli imtiyaza tabi olan ürünlerin menşenin belirlenmesini sağlayan Menşe Kuralları, 2011 yılının Ağustos ayında yürürlüğe girmiştir. Böylece, sistemin hukuki zemini tamamlanmıştır.

TPS-OIC sisteminin işler hale gelmesi için 10 Üye Ülkenin, aynı anda iki koşulu yerine getirmesi gerekmektedir: Üç TPS-OIC Anlaşmasının imzalanması ve taviz listesinin Ticaret Müzakereleri Komitesi’ne (TMK) teslim edilmesi. Aralık 2014 itibarıyla, Sistemin gerekli şartlarını yerine getiren gerekli sayıda ülke ulaşılmıştır.

Bununla birlikte, Sistemin yürürlüğe girmesi için katılımcı üye ülkeler tarafından alınması gereken bazı adımlar bulunmaktadır. Bu bağlamda en önemli adım, taviz listelerinin güncellenmesidir. Temmuz 2017’ye kadar Türkiye, Malezya, Pakistan, Ürdün, Bangladeş ve İran güncellenmiş imtiyaz listelerini iletmişlerdir.

Bu bağlamda, geçen yıl düzenlenen 32. İSEDAK Bakanlık Oturumu, altı üye ülke adına KİK Sekretaryasını, mümkün olan en kısa sürede taviz listelerini TNC Sekretaryasına sunarak, pazar erişimi fırsatlarından yararlanmaya davet etmiştir.

Öte yandan, Sistemin başarılı bir şekilde uygulanabilmesi için Üye Ülkeler tarafından bazı iç tedbirlerin alınması gerekmektedir: TPS-OIC Menşe Şahadetnamesi belgelerinin bastırılması, damgalama numunelerinin Ticaret Müzakereleri Komitesi Sekretaryasına iletilmesi ve gerekli iç hukuk ve idari önlemlerin tamamlanması. Bahsedilen önlemlerin tamamlanmasından sonra Sistem tam olarak faaliyete geçecektir.

TPS-OIC ile ilgili daha ayrıntılı bilgi için tıklayınız.